Нобеловата награда е една од најелитните награди во светот. Нејзиното потекло, нејзините први лауреати и некои извонредни факти за неа, големината на наградата, каде и кога се доделува.
Што е Нобеловата награда: суштината на наградата
Нобеловата награда се доделува на секои дванаесет месеци за извонредна работа во науката, културата и општествениот развој. Именувана е по нејзиниот „татко“, шведскиот хемиски инженер Алфред Нобел.
Наградата е сет кој се состои од 18-каратен рачно изработен златен медал со ликот на победникот на задната страна, диплома и пари.
Историја: Кој беше Алфред Нобел?
Шведскиот хемиски инженер, иноватор и бизнисмен Алфред Нобел го краси Стокхолм со своето раѓање во 1833 година. Работел не само во својата родна земја, туку и во Русија, Франција, Велика Британија, Германија и Италија. Зборувал пет јазици и пишувал поезија и драми.
До крајот на својот живот, Нобел патентирал 355 пронајдоци, вклучувајќи го и динамитот. Впечатливо е што и покрај тоа што бил пацифист, тој имал длабоко влијание врз развојот на експлозиви и модерно оружје. Ова е затоа што генијот верувал дека поседувањето на најмоќниот арсенал во светот ќе доведе до напуштање на оружјето како такво.
На 27 ноември 1895 година, Нобел во својот тестамент наредил да се основа фонд, чиј процент ќе се користи за годишно доделување награди на луѓе кои донеле најголема корист за планетата.
Кој е награден со Нобелова награда?
Листата е следнава: физичари, хемичари, физиолози и лекари, писатели, економисти и светски лидери. Главниот услов е вистинска корист за целото човештво.
Каде и кога се доделуваат Нобеловите награди?
Нобеловиот комитет ги објавува лауреатите во првите две недели од октомври. Наградите се доделуваат на 10 декември, годишнината од смртта на Нобел.
Во речиси сите категории, наградите им ги доделува на победниците кралот на Шведска во концертната сала во Стокхолм. Само Наградата за мир се доделува во Градското собрание во Осло од страна на раководителот на Норвешкиот Нобелов комитет, под надзор на членови на кралското семејство.
Кој ја доделува наградата?
Нобеловата награда за медицина и физиологија ја доделува Институтот Каролинска, за физика, хемија и економија од Кралската шведска академија на науките, а за литература од Шведската академија. Сите организации се наоѓаат во Стокхолм. Наградата за мир, како што споменавме претходно, ја доделува Норвешкиот Нобелов комитет.
Правила за доделување на Нобеловата награда
Наградата не може да се додели на повеќе од три лица во истата област. Доколку наградата се додели на повеќе лица, паричниот дел се дели подеднакво.
Номинациите се поднесуваат секоја година од почетокот на септември до крајот на јануари. Имињата на номинираните се чуваат во тајност половина век.
Големината на Нобеловата награда
Просечната награда е еден милион долари. Нема фиксен износ – износот се менува секоја година.
Во 2000 година, лауреатите добија приближно по 900.000 долари. Седум години подоцна, паричната награда изнесуваше 1,56 милиони долари. Во 2015 година, износот повторно се намали на 950.000 долари. Истата година, паричниот дел од наградата изнесуваше приближно 10 милиони долари.