Рекордните бројки за семејно насилство во 2025 година повторно го отворија прашањето за тоа колку системот навистина ги штити жените. Според податоците на МВР, 4.745 жени пријавиле семејно насилство, а од вкупно 1.260 регистрирани жртви, дури 932 се жени.
Најчесто станува збор за сопруги или поранешни партнерки, што укажува дека насилството најчесто се случува во односи обележани со зависност, контрола и долготраен притисок.
⚖️ Во ваков контекст, државата
најавува нов пристап кон семејното и родово-базираното насилство. Со законските
измени, кај дел од кривичните дела постапката повеќе не зависи од пријавата на
жртвата, туку обвинителството гони по службена должност.
Намерата е јасна: да се намали товарот врз жртвите и да се признае дека стравот и ризикот често ја прават пријавата невозможна.
Паралелно, за првпат се воведува и посебно кривично дело за злоупотреба на интимни снимки, фотографии и аудио записи – форма на дигитално насилство која во пракса најчесто ги погодува жените.
Со ова, законот прави јасна разлика меѓу согласност за создавање и согласност за споделување на интимна содржина, признавајќи дека онлајн злоупотребата може да има подеднакво сериозни последици како и физичкото насилство.
Иако овие измени се значаен чекор напред, останува отворено прашањето дали тие се дел од поширока и одржлива политика за справување со родово-базираното насилство.
Граѓанските организации предупредуваат: законот е неопходен, но сам по себе не е доволен. Без социјална, психолошка и институционална поддршка, правдата останува само текст на хартија.
Семејно насилство (семејно малтретирање, малтретирање на брачниот другар или насилство врз интимниот партнер) е меѓучовечка појава кога одреден член на семејството, партнер или поранешен партнер, физички или психички се обидува да доминира врз другиот. Семејното насилство често се однесува на насилство меѓу брачните другари или малтретирање на брачниот другар, но исто така може да вклучува партнери кои живеат вонбрачно и интимни партнери кои не се во брак. Семејното насилство се појавува во сите култури; луѓе од сите раси, етнички групи, религии, полови и класи можат да бидат извршители на семејно насилство. Семејното насилство се извршува и од мажи и од жени.
Извор: https://trn.mk/