Ослободувањето на Радовиш од фашизмот на 6-ти Ноември 1944 година е историски момент кој го постави темелот на слободата и развојот на градот и денес таа слобода се разбира и цени од генерациите
Од ослободување до денес: Радовиш низ времето
На 6-ти Ноември 1944 година, единиците на Народноослободителната војска (НОВ) и Партизанските одреди на Македонија (ПОМ) го ослободија Радовиш од фашистичката окупација. Тоа беше резултат на храброста на локалните борци и поддршката од народот, кои се спротивставија на репресијата и ја избраа слободата како највисока вредност.
Во деновите пред ослободувањето, градот претрпел големи штети — германските сили запалиле куќи и уништиле делови од центарот. Но, со ослободувањето започна нова ера: изградба, образование, култура и економски развој.
Придобивки од слободата
Занаетчиски дуќани
По војната, занаетчиството било основа на локалната економија: ковачи, шивачи, столари, фурнаџии, бербери, ткајачи и други занаети.
Дуќаните биле места на традиција, учење и социјализација, а многу од нив прераснале во мали претпријатија.
Развојот бил постепен, со поддршка од државата и локалната самоуправа. Во 1950-тите и 1960-тите, Радовиш добива:
Развој на образованието: Отворање на училишта основни и гимназија.
Гимназијата била основана од страна на Народниот одбор на Општина Радовиш, 25 август 1960 година, под називот „Страшо Пинџур“. Во учебната 1960/61 година во училиштето учеле 38 ученици.
Културна афирмација: Поетот Ацо Караманов, роден во Радовиш, стана симбол на револуционерниот дух и културната на овие придобивки од слободата го поставија темелот за денешниот урбан и економски профил на градот. По ослободувањето во 1944 година, Радовиш започна постепен индустриски и инфраструктурен развој, кој го трансформираше градот од земјоделска средина во значаен економски центар. Клучна улога имаа комбинатите како ЗИК „Радовишко Поле“, ШИК „Плачковица“, Монопол и занаетчиските дуќани, низ годините Радовиш преминува во рударски град, каде голем дел од населението се вработува во рудникот Бучим.
Повик за сеќавање и ангажман
Денешниот предизвик: заборавена слобода?
Иако секоја година се одржуваат свечености, младите генерации сè помалку се поврзуваат со значењето на слободата. Историјата се сведува на формалности, а вредностите на борбата — пожртвуваност, солидарност, отпор — се губат во секојдневниот материјализам
Слободата не е дадена еднаш засекогаш — таа бара постојано негување. Радовиш има обврска да ги пренесе своите приказни на идните генерации, преку живо сеќавање, дијалог и ангажман и свеченостите што се прават во спомен на минатото.