Православните
христијани денеска
го слават празникот посветен на Цар Константин Велики
и неговата мајка, царица Елена, кои за нивните заслуги во признавањето и
ширењето на христијанството Светата црква ги прогласила за светители и
рамноапостолни, што значи по значење рамни на апостолите. Царот Константин
спаѓа меѓу најзначајните личности во историјата на човештвото, бидејќи по
подолго прогонување на христијанството тој е првиот владетел на големата Римска
империја што ја признал оваа вера.
Во црковниот
храм Света Троица во Радовиш по повод празникот Свети Цар Константин и царица
Елена беше одржана света божествена литургија.
Првите три
века христијанството било жестоко прогонувано, но сепак бројот на неговите
приврзаници постојано се зголемувал. Во четвртиот век за време на царевите
Диоклецијан и Максимилијан прогоните биле најжестоки. Биле уривани
христијанските храмови, биле палени христијанските книги, а христијаните биле
подложувани на најжестоки измачувања. Дури за време на Констанциј Флор, таткото
на Константин, односот кон христијаните омекнал.
Константин е
најстариот син на царот Констанциј Флор, и царицата Елена. Кога татко му умрел
во Англија во 306 година како император на Западната римска империја,
Константин го заменил на императорскиот престол.
Мајка му
Елена, многу добра и побожна жена го советувала да не ги напаѓа Христијаните,
туку да ги заштитува зашто тие се добри луѓе.
Мајка му
Елена е заслужна за пронаоѓањето на светиот крст на кој бил распнат Исус
Христос. Првите три века по Христа не се знаело каде се наоѓа крстот Христов.
Се претпоставувало дека е закопан во близината на неговиот гроб, бидејќи според тогашните еврејски обичаи крстовите биле закопувани во близината на гробовите. Царицата Елена наредила да се копа околу гробот Христов, но таму нашле три крста, бидејќи во близината биле и гробовите на двајцата разбојници што биле распнати во исто време. Тогаш се појавил проблем, не можеле да дознаат кој од трите е Христовиот крст. Во тоа време минувала погребна поворка и царицата Елена наредила мртовецот да се стави на трите крстови. И се случило чудо, на еден од нив мртовецот оживел. Тоа било знак дека тој е бараниот крст врз кој бил распнат Исус Христос. Кога за тоа разбрале жителите на Ерусалим потрчале да го видат крстот. Но од големата турканица што се создала не можеле да го видат, поради што владиката ерусалимски Макарие, неколку пати го кревал и спуштал крстот вртејќи се на сите четири страни. Потоа царицата изградила голема црква на местото каде што бил распнат Исус и каде што подоцна во 326 година го пронашле крстот на кој бил распнат.
Царицата Елена умрела на 18 август 327 година во 80-тата година од животот. Според некои сведоштва умрела во Палестина, а по две години моштите биле пренесени во Цариград и биле погребани во црквата на светите Апостоли.
Константин 10 години ја надживеал својата мајка, умрел во 337 година, по 32 години царување кога имал 65 години. Според личната желба неговото тело било погребано во специјално за таа намена изграден гроб во црквата Свети Апостоли во Цариград.
Аџијата Антоније видел во 1200 година дека телата на Константин и на Елена лежеле во еден гроб.