Политика
ДОМ: Премиерската функција не е “весела математика” од типот 1+3, 2+2, 3+1
Објавено на
Од
Media Press
За зелената партија ДОМ барањето на ДУИ за премиер по етнички клуч е неприфатливо затоа што води кон поделеност на македонското општество, подем на национализмот и претставува закана за општествениот систем и современиот граѓански концепт-едно општество за сите.
„Премиерската функција не смее да се претвори во “весела математика”, од типот 1+3, 2+2, 3+1. Дополнително, ротацијата на премиерската позиција би можела во иднина да стане пракса и за други политички функции што би довело до нефункционалност на институциите.
ДОМ смета дека сите политички субјекти треба да покажат одговорност и конструктивност, да ја остават зад себе предизборната популистичка реторика и да ги стават интересите на граѓаните и државата пред партиските интереси.
Евроинтеграцијата, владеењето на правото, справувањето со здравствените и социо-економските предизвици од корона кризата како клучни приоритети на идната Влада, презентирани од мандатарот Заев, претставуваат принципиелна основа за обединување на различни политички субјекти и формирање парламентарно мнозинство и нова Влада.
ДОМ бара во Програмата на идната Влада да бидат вградени и принципите на Европскиот зелен договор на Европската Унија, за ефикасна борба против климатските промени и загадувањето на животната средина и заштита на биодиверзитетот“, стои во соопштенито од ДОМ.
Поврзани содржини

Во Владата се реализираше примопредавањето на премиерската функција

ДОМ останува во Владата но под одредени услови

ДОМ не го поддржува „францускиот предлог”

Се бара женско лице за нега и чистење на дом во Радовиш- Плата одлична

Ковачевски ги соопшти предлозите за членови на новата Влада

Зоран Заев поднесе оставка како лидер на СДСМ и премиер на државата
Политика
АНАЛИЗА: Анатомија на стравот – Како политичките елити ги користат идентитетските шокови, селективната репресија и економските матрици за дисциплинирање на масите
Published
3 дена agoна
ноември 13, 2026By
Media Press
Во современите политички системи, контролата врз населението ретко се постигнува само со чиста институционална сила; многу почесто, таа се потпира на суптилно, но длабоко психолошко управување со јавната свест. Изјавите од типот на оние на српскиот претседател Александар Вучиќ – дека „не им влевал страв на луѓето“ – често одат во паралела со настаните што се случуваат во регионот, вклучително и бранот на масовни притисоци и затворања кои ги следат општествените пресврти. Меѓутоа, кога овој феномен ќе се анализира низ призмата на македонското искуство – особено периодот по „Шарената револуција“, се отвора прашањето за систематското користење на стравот како алатка за остварување крупни политички и геополитички агенди, како што беа промената на името, идентитетските отстапки и прекројувањето на историските наративи.
Психолошката матрица: Стравот како амортизер на социјалниот револт
Во политичката наука и социологијата, употребата на стравот е детално елаборирана преку неколку клучни научни концепти:
- Теоријата на секјуритизација (Копенхашка школа): Власта често ги претставува обичните идентитетски или политички прашања како егзистенцијални закани за опстанокот на државата. Кога општеството е држено во перманентна криза, секој обид за граѓанско организирање, штрајк или отпор се етикетира како „непатриотски чин“ или „дестабилизација“. Луѓето се повлекуваат од страв да не бидат јавно етикетирани или стигматизирани.
- Селективна репресија и ефект на ладење (Chilling Effect): Наместо масовно насилство, режимите користат селективно казнување и компромитирање на поединци или групи. Ова создава колективен песимизам и уверување кај граѓаните дека секој отпор е залуден, бидејќи „нема кој да те поддржи“.
- Научена беспомошност (Мартин Селигман): Континуираното изложување на шокови – како што беа македонските искуства со менувањето на државните симболи, уставното име и историските отстапки кон соседите – предизвикува когнитивна и емоционална исцрпеност. Населението влегува во фаза на резигнација, верувајќи дека нивниот глас не може да промени ништо.
Парадоксот на „заштита и покорност“ (Protective-Obedience Axiom)
Овој концепт потекнува од политичката филозофија на Томас Хобс и Николо Макијавели, а во модерната политикологија го разработуваат автори како Ерих Фром (во делото Бегство од слободата).
- Механизам: Власта активно создава или преувеличува чувство на хаос, несигурност и губење на контролата. Кога луѓето чувствуваат егзистенцијален или идентитетски страв, нивната психолошка потреба за сигурност станува посилна од потребата за слобода. Граѓаните свесно или несвесно прифаќаат покорност и авторитарни мерки во замена за ветувањето дека власта ќе ги заштити од уште поголема катастрофа.

Економска уцена и клиентелизам (Патронажа)
Политичките економисти и социолози (како Херберт Кичелт) овој механизам го дефинираат како партиски клиентелизам.
- Механизам: Кога државата е најголемиот работодавач или кога приватниот сектор е целосно зависен од државни тендери, субвенции и инспекции, стравот станува чисто егзистенцијален. Населението не се плаши од затвор, туку од губење на работното место, укинување на социјалната помош или финансиско уништување на семејството. Овој тивок, институционален страв е најефикасната брана против синдикално здружување и штрајкови.

6. Информациска контрола и „спирала на молчење“
Германската политиколог Елизабет Ноел-Нојман ја формулира теоријата на Спирала на молчење (Spiral of Silence).
- Механизам: Преку контрола на доминантните медиуми и креирање на јавен наратив, власта создава илузија дека нејзините политики имаат апсолутна поддршка или дека се „единствената можна опција“. Граѓаните кои не се согласуваат, од страв од општествена изолација, јавен линч или етикетирање, одлучуваат да молчат. Колку повеќе луѓето молчат, толку посилна изгледа власта, со што се затвора кругот на страв и пасивност
Механизам Научна дисциплина Главна цел врз населението
Секјуритизација Безбедносни студии Пренасочување на гневот
од власта кон „надворешни/
внатрешни закани“.
Заштита и покорност Политичка филозофија Прифаќање на авторитарност
во замена за лажно чувство
на стабилност.
Селективна репресија Компаративна политика Уништување на довербата
дека другите ќе се приклучат
на штрајк/протест.
Научена беспомошност Политичка психологија Создавање апатија и уверување
дека секој отпор е залуден.
Економски клиентелизам Политичка економија Држење на граѓаните во покорност
преку страв за нивната егзистенција.
Спирала на молчење Комуникологија Изолација на критичарите преку страв
од јавна осуда и стигма.
Без разлика дали станува збор за регионот или за македонското искуство по 2016 година, механизмите на власта остануваат подеднакво препознатливи. Наметнувањето страв, апатија и постојани идентитетски потреси се клучните инструменти со кои се неутрализира граѓанскиот отпор, за подоцна неоптеретено да се реализираат договорените политички и економски агенди.

1. Демографскиот вртлог и миграцијата: Судбини на поединци вс. Потребите на развиена Европа
- Кој губи: Губат земјите од Западен Балкан и семејствата кои се дезинтегрираат. Општеството и родителите кои инвестирале во образованитето на младите, кои требало да ја градат иднината.
- Кој победува: Развиените економии на ЕУ кои добиваат готова, евтина и квалификувана работна сила без да инвестираат во нивното образование.
Институционални факти и податоци:
- Македонија: Според последниот попис на Државниот завод за статистика (ДЗС) од 2021 година, земјата изгуби над 9% од населението во споредба со 2002 година, при што најголем дел од иселените се млади луѓе на возраст од 20 до 35 години.
- Со кои политики допринесоа да се сопре тој бран?!
Иселување наместо градење: Со чекање дозвола за градба со години а дивоградби на секое ќоше.
Заборавена инфраструктура: Со години нереконструирани улици и патишта.
Понижени млади: Со застарени студентски домови и доделување сместување по партиска линија.
Партизација наместо прогрес: Со партиски вработувања со кои и на самите луѓе им се прави штета – се уништува желбата за напредок и критичко размислување. Тие остануваат заглавени во чекање плата и партиски услуги, без да се запрашаат: како ќе се снајдат на пазарот на трудот ако на 50 години ја изгубат позицијата?
Прегломазна администрација: Каде во светот постои толку неодржлив државен апарат и која паметна економија може да поднесе толкав товар?
Системски колапс: Со образование без учебници.
Системски колапс: Здравство.
Неправда и уцени: Со енормно богати судии сиромашен народ.
Понижени земјоделци: Со понижени земјоделци и сточари.

- Европскиот модел: Податоците на Еуростат (Eurostat) потврдуваат дека стапката на фертилитет во земјите од ЕУ (како Германија, Италија, Шпанија) е под критичното ниво за проста репродукција (околу 1.46 деца по жена). Европа се соочува со демографско стареење и структурен недостиг од работна сила во индустријата, здравството и градежништвото.
- Одлуката од 2015 година (Меркел): Политиката на „отворени врати“ (Wir schaffen das) овозможи прилив на над еден милион луѓе. Иако хуманитарна на хартија, оваа политика за многу поединци донесе лични трагедии, културен шок, изолираност и искористување како евтина работна сила во странство.

2. ЕУ Интеграциите: 35 години чекање и дилемата за алтернатива
- Македонија и ЕУ: Со статусот на кандидат од 2005 година (речиси 20 години со официјален кандидатски статус и 35 години од независноста), Македонија ги исполнуваше институционалните барања, но заглави во вето-блокади од соседите.
- Но, што направивме ние како мала земја со плодна земја и 300 сончеви денови да бидеме атрактивни на пазарот. Македонецот е трудољубив народ кој заслужува уреден систем.
- Причина за неуспехот: Извештаите на Европската комисија за Македонија редовно нотираат дека главните кочници за внатрешна атрактивност не се само надворешните блокади, туку недостатокот на владеење на правото, реформа во јавната администрација и спречување на партизацијата на државата.

Политика
СДСМ: 10.000 амандмани поднесени! Нема да дозволиме изборен грабеж!
Published
5 месеци agoна
јули 1, 2026By
Media Press
Бројката од 10.000 амандмани е навистина сериозна тактика во собраниската процедура – класичен „филибастеринг“ (блокирање) на законски измени во последен момент, кој секогаш предизвикува бурни реакции во јавноста.
Кога станува збор за измени во Изборниот законик или изборните правила, ваквите ситуации секогаш ја креваат политичката температура, бидејќи секоја страна го брани својот став: едните тврдат дека ги штитат демократските процеси од „грабеж“, додека другите обично обвинуваат за свесна блокада на институциите.
Со оглед на тоа што изборните правила се темел на секоја демократија, дебатата околу нив е важна.
СДСМ денес објавија:
,,10.000 амандмани поднесени! Нема да дозволиме изборен грабеж! “

Поевтинуваат горивата

ТРИБИНА ЗА КРСТЕ ПЕТКОВ МИСИРКОВ – вековна мисла и неизбришлив темел на македонскиот идентитет

Пензионерите од Василево добија пензионерски клуб

ФАТЕН СО АКТИВНА ЗАБРАНА: Управувал со возило спротивно на законската мерка – забрана за управување на возило!

