Uncategorized
Зошто Евреите ја одредуваат својата националност според мајката?
Објавено на
Од
Media Press
Еврејската припадност се одредува преку мајката затоа што така пропишува халахата (еврејскиот религиозен закон), заснована на библиски и рабински извори. Овој принцип обезбедува јасна и непроменлива врска со еврејскиот идентитет, особено во услови на дијаспора и мешани бракови.

Клучната поента беше толкувањето на еден стих од Тората (Деварим 7:3-4):
„И немој да се мешаш со нив: не ја давај ќерката своја на неговиот син, и не ја земај ќерката негова за твојот син. Зашто тој ќе го одврати твојот син од мојот пат.“
Талмудските мудреци во „Трактат Кидушин“ понудија фундаментално ново објаснување за ова. Тие нагласија дека стихот се однесува на внук – син на вашата ќерка од неевреј. Фактот дека Тората предупредува дека нееврејски зет може да го одврати „вашиот син“ (т.е. вашиот внук од вашата ќерка) од верата значи дека ова дете се претпоставува дека еврејско од самиот почеток; во спротивно, би било невозможно да се „одврати“. Така, се дојде до заклучокот: детето на еврејка останува еврејско, дури и ако неговиот татко не е евреин.

Оконечното утврдување на правилото за матрилинеарно пренесување на еврејскиот идентитет е тесно поврзано со дејствувањето на рабин Езра во 5 век п.н.е. По враќањето од вавилонското прогонство во Јудеја, тој бил длабоко вознемирен од фактот дека многу еврејски мажи склучиле бракови со жени од околните народи кои не ја следеле еврејската вера.
Езра го препознал ова како сериозна закана за опстанокот на еврејскиот народ. Тој бил свесен дека децата воспитувани од нееврејски мајки, кои не ги пренесуваат еврејските верувања и обичаи, лесно можат да се отуѓат од своето наследство. Бидејќи мајката има клучна улога во раното обликување на детето, таа се сметала за носител на духовниот и културниот идентитет. Како одговор, Езра издал строга наредба за раскинување на сите мешани бракови.
Овој решителен потег не само што ја заштитил верската и националната самобитност на Евреите во критичен историски миг, туку и го втемелил принципот дека еврејството се пренесува преку мајката — норма што ќе стане централен столб на халахичкото право.

- Низ вековите, традицијата се вкоренила, а мудреците понудиле неколку причини за нејзината мудрост. Најпрагматичниот аргумент бил биолошката сигурност. Мајката секогаш е позната, додека татковството во античко време, а понекогаш и денес, можело да биде доведено во прашање. Ова правило обезбедувало јасност и спречувало спорови околу припадноста на една личност кон заедницата.
Покрај тоа, мајката е примарен воспитувач. Од моментот на зачнувањето и во текот на детството, таа врши најголемо влијание врз детето. Таа пренесува не само гени, туку и јазик, култура, традиции и вера. Како што се вели во Соломоновите изреки: „Не ја оставај Тората на мајка ти“. Оваа фраза нагласува дека човекот ги апсорбира темелите на еврејскиот поглед на светот „со мајчиното млеко“.

Поделбата на кралствата , персиска власт, хасмонејски војни за ослободување, војната со Римјаните, уништувањето на Ерусалим – историјата на еврејскиот народ е полна со крвопролевање и жртви. Мажите (првенствено) гинеле во битки. За да се спречи изумирањето на Евреите како нација, се појавила традицијата на пренесување на еврејството преку женска линија. Според овој аранжман, дете можело да се роди од Персијка, Римјанка, Европејка итн., а сепак да се смета за Евреин.
Некои истражувачи укажуваат на влијанието на римското право. За време на римското владеење, постоел закон според кој детето родено надвор од брак го наследувало статусот на мајката. Еврејските заедници можеби го отсликувале овој принцип за да ги заштитат децата родени во такви ситуации, обезбедувајќи им го местото меѓу својот народ.

Одредување на националноста според мајката не е само архаичен обичај, туку длабоко осмислен механизам што му овозможил на еврејскиот народ да го зачува својот уникатен идентитет, вера и култура низ милениуми скитање, прогонство и асимилација. Тој го одразува мудрото разбирање дека мајката е примарен чувар на огништето, културата и душата на нацијата.

Поврзани содржини
Uncategorized
УРОЛОШКАТА КЛИНИКА Во Скопје станува регионален центар за едукација и обука на уролози од регионот
Published
2 недели agoна
ноември 4, 2026By
Media Press
На 2 ноември, Клиниката за урологија ја презеде улогата на меѓународен едукативен центар, отворајќи ги своите врати за уролози од Бугарија, Србија, Косово и Албанија. Тие имаа можност да се запознаат со најсовремените хируршки методи во решавањето на уринарната инконтиненција и еректилната дисфункција со помош на уролошки импланти или протези.
Во рамките на еднодневната програма беа изведени три операции пред присутните уролози: имплантација на трикомпонентна пенилна протеза и два зафати за вградување вештачки уринарен сфинктер кај мажи. Покрај директната опсервација на операциите, учесниците имаа можност да научат повеќе и за изборот и подготовката на пациентите, видовите на импланти, начините на нивно вградување, како и можните постоперативни компликации.
Операциите и едукативната програма ги изведуваше проф. д-р Огнен Ивановски.
Оваа меѓународна едукативна хируршка сесија претставува значајен чекор во развојот на македонската урологија и потврда дека домашната медицинска експертиза не само што ги следи современите светски достигнувања, туку активно придонесува за нивно споделување и унапредување во регионот. Клиниката и во иднина ќе продолжи да биде центар за едукација, обука и стручно усовршување на уролози од регионот во оваа област.
Министерството за здравство ја поздравува оваа иницијатива и го изразува своето признание за стручниот ангажман на тимот на Универзитетската клиника за урологија и директорот д-р Башким Шабани, како и благодарност до Фондот за здравствено осигурување за поддршката во унапредувањето на нашиот здравствен систем.
Uncategorized
Од полноќ, повисока цена на горивата
Published
2 недели agoна
ноември 2, 2026By
Media Press
Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад на Република Северна Македонија (РКЕ) донесе Одлука со која се врши зголемување на малопродажните цени на нафтените деривати.
Од 3.11.2026 година од 00:01 часот максималните цени на нафтените деривати ќе изнесуваат:
- Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 95 93,00 (денари/литар),
- Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 98 95,00 (денари/литар)
- Дизел гориво ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) 100,00 (денари/литар)
- Масло за горење Екстра лесно 1 (ЕЛ-1) 110,00 (денари/литар)
- Мазут М-1 НС 55,573 (денари/килограм),
Uncategorized
Предности и недостатоци на долгорочното владеење
Published
3 недели agoна
октомври 26, 2026By
lence
Предности (Ако власта е ефикасна и со визија)
- Стратешка стабилност и предвидливост: Долгорочниот мандат овозможува планирање и реализација на крупни инфраструктурни и капитални проекти кои бараат повеќе години за завршување (патишта, енергетски системи, реформи во образованието).
- Континуитет во политиката: Нема чести прекини или менување на правецот поради промена на влади, што може да привлече странски инвеститори и да создаде сигурност во економскиот систем.
- Искуство и институционална меморија: Раководството и администрацијата стекнуваат длабоко знаење за функционирањето на системот, што теоретски треба да носи побрзи и помдри одлуки.

Недостатоци (Ризиците на долгото владеење)
- Апсолутна моќ и ерозија на институциите: Според познатата максима на Лорд Актон, „моќта корумпира, а апсолутната моќ корумпира апсолутно“. По 14 години, границите меѓу партијата, државата и институциите често се бришат.
- Загуба на чувство за реалност (изолација на власта): Раководството и луѓето околу него влегуваат во „политички меур“ и престануваат да ги слушаат вистинските потреби и критики на граѓаните.
- Отсуство на алтернатива: Долгорочната власт создава перцепција кај јавноста дека промената е невозможна, што ја убива политичката и општествената конкурентност.

2. Важни прашања и дилеми
Ако лидерот е добар, дали соработниците прават злоупотреби?
Да, и тоа е една од најчестите појави. Дури и кога првиот човек на власта има искрени намери и е чесен, по 14 години власт се создава мрежа од интереси, лојалност и клиентелизам.
- Луѓето блиски до власта (функционери, бизнисмени, партиски кадри) често ја користат позицијата на лидерот како „чадор“ за лични збогатувања и злоупотреби.
- Лидерот, поради замор, затвореност во кругот на соработници или потреба од политичка поддршка, често замижува пред овие појави или нема механизми (или волја) да ги санкционира навреме.
Што значи ако за некои е добро, а за други не?
Во општество со долготрајна власт често се раѓа поделба на „победници“ и „поразени на транзицијата/системот“:
- За привилегираните: Тие што се дел од партиската структура, клиентелистичката мрежа или добиваат тендери и позиции, сметаат дека периодот е златно доба. За нив стабилноста значи сигурност и профит.
- За оние за кои не е добро: За останатите, кои не припаѓаат на тие кругови, овој систем значи неправда, нерамноправни шанси за вработување (каде партиската книшка е поважна од знаењето), економска маргинализација и губење на надежта. Во демократските општества, власта треба да работи за сите граѓани, а не само за својата база.

Што значи да се чека 14 години за промени?
Времето е најскапиот ресурс на човекот. Да се чека 14 години за нешто да се промени или подобри значи:
- Изгубени генерации: Една цела генерација млади луѓе може да го помине својот образовен и работоспособен век во систем кој не им нуди перспектива, што води до масовно иселување (одлив на мозоци).
- Нормализација на проблемите: Луѓето се навикнуваат на лошите состојби, мислејќи дека „секогаш било така“ и дека ништо не може да се промени.
- Губење на демократскиот капацитет: Демократијата е здрава кога има цикличност и менливост на власта. Кога еден субјект владее 14 години, граѓаните стануваат потчинети набљудувачи наместо активни учесници во носењето одлуки.

Заклучок: Колку и да имало поединечни позитивни резултати во еден 14-годишен период, цената што ја плаќа институционалниот систем, општествената кохезија и демократската култура обично е многу висока. Затоа во современите демократии постојат ограничувања на мандатите (на пр. максимум два мандата или 8 години), токму за да се спречат овие негативни последици од долготрајното вршење на власта.

Поевтинуваат горивата

ТРИБИНА ЗА КРСТЕ ПЕТКОВ МИСИРКОВ – вековна мисла и неизбришлив темел на македонскиот идентитет

Пензионерите од Василево добија пензионерски клуб

ФАТЕН СО АКТИВНА ЗАБРАНА: Управувал со возило спротивно на законската мерка – забрана за управување на возило!

