Историја

ИСТОРИСКИ ВЕСТ: Потпишан Букурешкиот мировен договор – Трагична поделба на Македонија на 10 август 1913 година

БУКУРЕШТ, 10 август 1913 година — Денеска во Букурешт официјално беше ставен потпис на Мировниот договор со кој формално завршува Втората балканска војна. Со овој чин, дипломатските претставници на Кралството Србија, Кралството Grција, Кралството Романија и Кралството Црна Гора од една страна, и Царството Бугарија од друга страна, ги исцртаа новите граници на Балканот.

Најголемиот цех од овој меѓународен договор го плати македонскиот народ и регионот Македонија, чија територија е насилно поделена меѓу соседните балкански држави:

  • Егејска Македонија (најголемиот дел, околу 51%) ѝ припадна на Грција.
  • Вардарска Македонија (околу 39%) му припадна на Кралството Србија.
  • Пиринска Македонија (околу 10%) остана под власт на Бугарија.
  • Мало Преспанско и Голо Брдо подоцна ѝ беа доделени на Албанија.

Преглед на поделбата по делови и територија

РегионДржава на која ѝ припаднаПовршина (km²)Процент од целата територијаКлучни градови
Егејска МакедонијаКралство Грција~34.356 km²51,5%Солун, Кавала, Сер, Драма, Воден, Лерин, Костур
Вардарска МакедонијаКралство Србија~25.713 km²38,5%Скопје, Битола, Велес, Прилеп, Охрид, Тетово
Пиринска МакедонијаЦарство Бугарија~6.798 km²9,3%Горна Џумаја (Благоевград), Петрич, Сандански
Мало Преспанско и Голо БрдоКнежевство Албанија~800 km²0,7%

Со ова се става крај на повеќевековните османлиски владеења во регионот, но истовремено се разорува етничката, економската и географската целина на Македонија.

Што може да се уочи на картите од тој период?

  1. Губење на пристапот до море: Вардарска Македонија беше потполно отсечена од Егејското Море со новата грчко-српска граница јужно од Ѓевгелија.
  2. Пресекување на природни речни и сообраќајни коридори: Границите ги пресекоа долините на реките Вардар, Stрума и Mеста, што предизвика моментален стопански колапс на регионот и прекин на вековните трговски врски меѓу градовите.
  3. Двојно разграничување: Бугарија, која со Балканскиот сојуз од 1912 година претендираше на поголемиот дел од Македонија, со оваа карта беше потисната само на пиринскиот дел и струмичкиот крај (кој подоцна, по Првата светска војна, ѝ беше доделен на Србија/Кралството СХС).

Членови и извадоци од Договорот што ја тангираат Македонија

Иако во самиот текст на договорот не се користи директно терминот „Македонија“ (туку се дефинираат границите меѓу потписничките), одделните членови директно го решаваат нејзиното рапарчање:

Член III (Граница меѓу Србија и Бугарија)

„Границата меѓу Кралството Србија и Царството Бугарија ќе ги следи постарите граници од Патарика, ќе продолжи по вододелницата меѓу Вардар и Stрума… и ќе заврши на границата кај струмичкиот срт.“

  • Значење: Со овој член, Врање, Скопје, Велес, Прилеп, Битола, Охрид и Тетово (Вардарска Македонија) влегуваат под српска власт.

Член V (Граница меѓу Грција и Бугарија)

„Границата меѓу Кралството Грција и Царството Бугарија ќе започнува од новата српско-бугарска граница на планината Belasica, ќе продолжи кон исток до реката Места и нејзиното устие во Егејското Море…“

  • Значење: Грција ги добива Солун, Кавала, Сер, Драма, Воден, Кукуш, Костур и Лерин, скратувајќи ѝ го на Бугарија излезот на Егејското Море во тој дел.

Член VII (Прашања за анексираните територии)

„Високите договорни страни се обврзуваат да ги признаат сите одлуки и договори кои се однесуваат на деlimitацијата (разграничувањето) и распределбата на териториите освоени за време на војната…“

Белешка: Поделбата од 10 август 1913 година остави трајни последици врз демографската, културната и политичката историја на Македонија и македонскиот народ.

Media Press

Автор на инфорамцијата

Share
Published by
Media Press

Recent Posts

Поевтинуваат горивата

Новата цена на ЕУРОСУПЕР БС-95 изнесува 84 денари, а на ЕУРОСУПЕР БС-98 — 86 денари…

4 часа ago

ТРИБИНА ЗА КРСТЕ ПЕТКОВ МИСИРКОВ – вековна мисла и неизбришлив темел на македонскиот идентитет

Во чест на еден од најзначајните великани на македонската национална и јазична мисла, Крсте Петков…

5 часа ago

Пензионерите од Василево добија пензионерски клуб

Викендов,  во Домот на културата, градоначалникот на општина Василево Славе Андонов, заедно со пензионерите, со…

6 часа ago

ФАТЕН СО АКТИВНА ЗАБРАНА: Управувал со возило спротивно на законската мерка – забрана за управување на возило!

На 12.11.2026 во 15:50 часот во Гевгелија, полициски службеници од СВР Струмица-ОВР Гевгелија го лишија…

3 дена ago

Општина Струмица со награден фонд до 130.000 д. за најдоброто идејно решение за Градски плоштад ,,Гоце Делчев“ – Струмица

ПОТСЕТУВАЊЕ ДО ГРАЃАНИТЕ: РОКОТ ЗА ИДЕЈНИТЕ РЕШЕНИЈА ЗА ГРАДСКИОТ ПЛОШТАД „ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ“ Е ПРОДОЛЖЕН ДО…

3 дена ago

Општина Струмица денес ја одржа 18-та седница на Советот на општина Струмица

Нови развојни планови за Струмица, финансиска стабилизација и инвестиции во 2027 година! На денешната 18-та…

3 дена ago