📄 Хронологија за патување во Грција: Од визи и бели листови – формулари до дигитална граница.
Патувањето на македонските граѓани во Грција во изминатите три децении помина низ неколку клучни фази – од чекање во редици пред конзулатите за шенген-визи, преку познатите „бели листови – формулари“, па сè до претстојните дигитални системи на Европската Унија.
🏛️ 1. Ера на визи и амбасади (До 18 декември 2009)
Пракса: За патување во Грција беше задолжителна шенген-виза.
Процедура: Граѓаните поднесуваа апликации, потврди за вработување, банкарски изводи и гарантни писма во Грчката канцеларија за врски во Скопје или Конзулатот во Битола.
Крај на ерата: На 19 декември 2009 година стапи на сила одлуката на ЕУ за визна либерализација (познатиот „бел шенген“).
Embassy of Greece in North Macedonia
📄 2. Ера на „белите листови – формулари “ (19 декември 2009 – 23 февруари 2019)
Пракса: По укинувањето на визите, грчката гранична полиција одбиваше да става печати директно во пасошите поради непризнавањето на тогашното уставно име „Република Македонија“.
Процедура: На самите гранични преминувања (Евзони, Дојран, Ники) патниците рачно пополнуваа посебен бел образец (формулар), на кој пишуваше FIROM. Грчките службеници ставаа влезен и излезен печат исклучиво на тој лист, кој мораше да се чува во текот на целиот престој.
Крај на ерата: На 24 февруари 2019 година белите листови беа целосно укинати.
🛂 3. Печатење директно во пасошите (24 февруари 2019 – денес)
Пракса: Со стапувањето на сила на Преспанскиот договор и прифаќањето на новото уставно име, Грција започна официјално да ги признава македонските пасоши.
Процедура: Белите листови заминаа во историјата, а грчките граничари почнаа да ставаат влезни и излезни печати директно на страниците од пасошот.
💻 4. Нова ера: ЕЕС и ЕТИАС дигитални контроли (Воведување 2024–2026)
Пракса: Европската Унија преминува на целосна автоматизација на надворешните гранични премини.
Процедура:
EES (Entry/Exit System): Се укинува физичкото печатење пасоши и се воведува земање биометриски податоци (фотографирање на лицето и отпечатоци од прсти) на самата граница.
ETIAS: Систем за претходно онлајн пријавување и добивање одобрение за патување пред тргнување на пат, кое ќе важи 3 години.