Здравје
ВАЖНО ДА СЕ ЗНАЕ! Деменција или заборав, која е разликата?
Објавено на
Од
Media Press
Деменцијата е збир на симптоми кои придружуваат повеќе од 150 болести кои влијаат на меморијата, размислувањето, емоциите и однесувањето. Често се случува во одреден момент да не се потсетиме на некоја информација, или некоја ситна обврска, особено ако сме имале напорен ден. Сенилноста (деменција) може да нè лази со години, но секоја заборава во никој случај не е деменција.
Што не е деменција?
Повремените проблеми со меморијата се нормални, доколку не го попречуваат нашето секојдневно функционирање. Деменцијата е губење на меморијата и способноста за размислување што може да биде многу сериозно и да го направи пациентот зависен од помошта на другите луѓе, објаснува д-р Севил Јашар од болницата Џон Хопкинс.
– Стресот, дополнително напорниот ден, послаб сон, некои лекови можат да влијаат на нашите когнитивни способности и да доведат до привремен заборав. Тоа што во еден момент не можеме да се сетиме, а името на некој филм ни стои на „врвот на јазикот“ не е знак за деменција – вели д-р Јасар.
Во огромното мнозинство на случаи, овие мали проблеми не се причина за грижа. Меѓутоа, ако забележиме дека слични нарушувања на меморијата стануваат се почести и ни прават проблеми нам или на нашите најблиски, не е лошо да разговараме со експерт. Важно е да знаете како да разликувате едноставни грешки од посериозни проблеми, кои понекогаш можат да бидат првите знаци на деменција.
Ги изгубивме или заборавивме нашите клучеви
Можно е брзо да ставите кутија чај во фрижидер, иако не е таму. На сите им се случува нешто да изгубат набрзина или да не се сетат каде ги оставиле клучевите. Во овој случај, ја гледаме грешката, обидете се да ги запомните и пронајдете клучевите во чантата, или на полица во собата.
Проблемот настанува кога почнуваме премногу често да губиме работи или да ставаме некои предмети на погрешни места. Така, солта и шеќерот се наоѓаат во рерната или во бањата наместо на полиците во кујната. Се случува човек, без причина, упорно да тврди дека некој му ги украл клучевите што не може да ги најде.
Проблем со ориентација
Малите проблеми со ориентацијата во нова средина не се причина за загриженост. Вообичаено е да имаме потешкотии со нашата ориентација додека возиме, на пример на заобиколен пат што досега не сме го користеле. Можно е за време на прошетка да заборавиме да отсечеме на најблиската раскрсница, но само затоа што нашите мисли залутале во друга насока.
Сериозен знак за деменција може да биде ситуацијата кога човек долго пешачи и целосно се изгуби, заборава каде е, влезе во погрешен автобус, не знае каде оди и не бара помош од никого.
Не се сеќаваме кој ден е
Можно е понекогаш да заборавиме кој ден во неделата е, но обично брзо се сеќаваме дека не е петок, туку четврток. Загрижувачки е ако човек не знае кој ден во неделата е, па дури и која сезона е, подолг временски период.
Друг проблем е фактот што, на пример, забораваме да дојдеме на свадба или прослава за која сме се подготвувале неколку недели однапред.
Нарекување на луѓе или работи со погрешни имиња
Вообичаено е дека понекогаш во разговор не можеме да се сетиме на вистинските зборови во еден момент. Оваа ситуација е нормален процес на стареење, кога на лицето може да му треба малку повеќе време да обработи некои информации. Сепак, екстремните тешкотии со нови информации, постојаното повикување луѓе со погрешни имиња може да бидат аларм.
Човек кој порано бил дружељубив често се повлекува од општеството во оваа ситуација, одеднаш престанува да зборува, тешко му е да го следи едноставниот заплет на филмот. Сето ова може да биде предупредувачки знак дека треба да побарате стручна помош.
Што ако не знаете каде се вашите пари и не ви се платени сметките?
Заборавањето на името на кучето на соседот кое не го гледаме секој ден е нормално, проблемот е кога проблемите со меморијата многу влијаат на нашиот секојдневен живот.
Се случува човек кој никогаш немал ниту еден динар долг да не знае дека неколку месеци не ја платил сметката за струја. Дополнителен проблем е тоа што некои од овие ситуации може да се комплицираат ако има, на пример, прекин на струја.
Првите знаци на променето однесување
Кога некој кој спортувал со голема страст нема желба да гледа ниту еден натпревар или кога исклучително негувана личност ќе престане да се грижи за личната хигиена, тоа се факти кои предупредуваат дека настанале промени.
Експертите советуваат да ги следиме промените кај нашите најблиски и да реагираме доколку забележиме нешто нетипично. Првите знаци на изменето однесување може да бидат вовед во деменција. Ненадејно губење на интерес, збунетост, промени во расположението, занемарување на личната хигиена, проблеми со облекувањето, пасивност можат да бидат аларм дека мора да посетите невролог, пишува еКлиника.
Поврзани содржини
Здравје
Предупредувачки знаци на заборавеност
Published
4 недели agoна
октомври 22, 2026By
Media Press
Експертите изјавија дека ако некое лице не може да се сети дури и на едноставни зборови, тоа е веќе причина за загриженост
Благите паузи во меморијата, како на пример бавно сеќавање на имиња или некои детали можат да се случат и на возраст помеѓу 30-40 години, но тоа станува очигледно по 50-60 години.

Експертите предупредуваат дека треба да се вклучи алармот кога заборавеноста почнува да се случува во секојдневниот живот. Заборавеност, дезорентација на познати места и тешкотии при изнаоѓање вообичаени зборови.
Стресот, недостаток на сон или депресија можат да влијаат на меморијата. Недостатокот на витамини Б12 или Д, како и од дисфункција на тироидната жлезда може да предизвика слични симптоми.
Во таков случај важно е веднаш да се консултирате со невролог, кој ќе ја процени вашата когнитивна функција во целост и здравјето.
Здравје
ЗОШТО ТРЕБА ДА ОДИТЕ 100 ЧЕКОРИ ПО ЈАДЕЊЕТО
Published
4 недели agoна
октомври 22, 2026By
Media Press
Експертите наведуваат дека 100 чекори по јадењето му помагаат на телото подобро да ја апсорбира гликозата и да ја одржува активноста без интензивни вежбања.
Редовно одење помага во согорувањето на енергијата, го ублажува чувството на тежина по јадење и ве одржува во форма.
Подобра апсорпција и контрола на гликозата (Шеќерот во крвта)
- Мускулна апсорпција: Кога јадеме, нивото на гликоза во крвта се зголемува. Кога мускулите се соодветно активирани (дури и со лесно одење), тие почнуваат да ја влечат гликозата од крвта за да ја користат како енергија.
- Помало оптоварување на панкреасот: Овој процес се случува независно или со помала потреба од инсулин, што го спречува наглиот скок на шеќерот во крвта (glycemic spikes) и го намалува заморот што често се јавува по јадење.
2. Поддршка на дигестивниот систем
- Краткото и лесно движење ја стимулира перисталтиката (кревањето и работата на цревата), што помага храната побрзо и поефикасно да се преработи.
- Го намалува чувството на подуеност, тежина во стомакот и ризикот од појава на киселини (рефлукс).
3. Лесна активност без замарање
- За разлика од интензивниот тренинг (кој не се препорачува веднаш по оброк бидејќи ја пренасочува крвта од дигестивниот систем во големите мускули), лесното чекорење не го оптоварува стомакот, а сепак го одржува метаболизмот активен.
Дали 100 чекори се доволни?
Иако 100 чекори се одличен начин да се прекине долгото седење веднаш по јадење, повеќето здравствени студии покажуваат дека најоптимални резултати за намалување на шеќерот во крвта се постигнуваат со:
- 2 до 5 минути лесно одење (што изнесува околу 250 – 500 чекори);
- Идеално во рок од 30 до 60 минути по оброкот, кога нивото на шеќер во крвта го достигнува својот пик.
Здравје
Еве зошто не треба да се става парче лимон во пијалак
Published
9 месеци agoна
февруари 18, 2026By
Media Press
Кришка лимон во чаша вода или во некој друг пијалак е вообичаена работа. Меѓутоа, дали некогаш сте помислиле дека притоа внесувате многу повеќе материи во својот организам и тоа непосакувани?
Во текот на истражувањето кое го спроведе Journal of Environmental Health истражувачите прегледале 76 лимони собрани од 21 ресторан кои ги посетиле 43 пати.
Откриле дека дури 70 отсто од кришките лимони содржат микроорганизми.
Примероците ги земале откако пијалакот бил послужен, значи пред да се испие или некој друг физички контакт. За потеклото на микробите научниците можеле само да шпекулираат.
– Иако е познато дека лимонот има некои антибактериски својства, резултатите покажале дека широкиот спектар на микроорганизми може да опстане дури и на неисечен лимон.
Сопствениците на рестораните и кафулињата треба да бидат свесни дека заедно со лимонот во чашата ставаат потенцијално патогени микроорганизми – се наведува во студијата.
Филип Тиерно, професор по микробиологија и патологија во медицинскиот сектор НЅУ Лангон, спроведе десетина слични истражувања.
Откри дека дури половина од лимоновите кришки се загадени со човечки фекалии поради директен допир со прстите.
Имено, забележал дека многумина работат во нехигиенски услови, а освен тоа во допир се со други намирници или миеле чаши, а потоа ја допирале храната и лимонот без ракавици и без претходно да ги измијат рацете.
На лимонот можат да се пренесат бактерии и ако не се измијат рацете по одење во тоалет, кивање или кашлање.
Тиерно вели дека постои можност комзументот да се разболи поради тоа, но тврди дека не постои голем ризик.
Слични микроби најдени се и во шишенцата за сол, бибер, масло и кечап, како и на приборот за јадење.
Извор: https://denar.mk/42373

Поевтинуваат горивата

ТРИБИНА ЗА КРСТЕ ПЕТКОВ МИСИРКОВ – вековна мисла и неизбришлив темел на македонскиот идентитет

Пензионерите од Василево добија пензионерски клуб

ФАТЕН СО АКТИВНА ЗАБРАНА: Управувал со возило спротивно на законската мерка – забрана за управување на возило!

