Алармантен губиток на таленти – Република Македонија на петто место по одлив на мозоци
Извештајот на Државниот завод за ревизија, покажува дека бројот на македонски граѓани коишто престојуваат во странство забрзано се зголемува… Податоците на Меѓународната организација за миграција за 2020 година, покажуваат дека Македонија се наоѓа во групата топ 20 земји во светот со најголема емиграција во странство, додека според проценките на Светската Банка, речиси 40 проценти од македонскиот високообразовен кадар ја има напуштено државата…Индексот на одлив мозоци на Global Economy ја рангира земјава на високото петто место од 41 европска држава.
Иако со усвојувањето на акцискиот план за 2013-2014 година биле дефинирани цели, мерки и активности за намалување на иселувањето на високообразовните кадри, ревизијата утврдила низок степен на негова имплементација…Податоците на заводот во однос на образовната структура на лицата кои ја напуштиле државата покажуваат дека во периодот 2015-2022 година од земјата емигрирале вкупно 719 високообразовани лица.
„Тенденцијата кон пораст на емиграцијата на високостручни кадри, како и научен подмладок од одделни факултети, имплицира промени во квалитетот на работната сила и намалување на нивото на човечкиот капитал, а со тоа и негативни ефекти во областа на економскиот развој на земјата и научноистражувачката дејност“, стои во извештајот на ДЗР
„Спроведените ревизорски активности и обезбедените ревизорски докази овозможија да стекнеме разумно уверување дека активностите на Владата како носител на политиките за управување со миграцијата не се доволно ефективни за намалување на одливот на високообразовниот кадар од државата“, велат од ДЗР.
Според извештајот на ДЗР, се доделуваат стипендии за втор и трет циклус на студии во странство без извршена анализа и утврдување кои студиски програми се од јавен интерес за државата и ќе бидат предмет на стипендирање. Од друга страна МОН нема воспоставено ефикасен систем за следење дали студентите ги имаат исполнето обврските согласно објавениот конкурс и склучените договори.
За потребите на ревизијата биле ангажиран и експерт кој утврдил дека во периодот 2013-2021 година од државата просечно годишно мигрираат по околу 2.500 високообразовани кадри…За нив државата во просек годишно инвестирала по околу 5 милијарди денари или вкупно за перидот кој бил цел на анализа, биле потрошени 44,7 милијарди денари, односно околу 725 милиони евра..