Дали некогаш сте се запрашале зошто ги помјестуваме стрелките?
Наскоро ни е
летното сметање на времето, кое годинава започнува на 26 март, што носи еден
час помалку сон, но затоа и сè посончеви, потопли и подолги денови. Но, дали
знаете како започна се…
Воведувањето на
летното сметање на времето првпат го спомнал американскиот политичар Бенџамин
Френклин во 1784 година, кој верувал дека со поместување на часовникот може
подобро да се искористи сончевиот летен период.
Поддржувач на
таа идеја бил британскиот градител Вилијам Вилет, кој во 1907 година објавил
памфлет „Залудното трошење на дневната светлина“ во кое предлага да се помести
часовникот за 80 минути нанапред во април, што би заштедило на трошоците за
електрична енергија и ќе ги направи деновите попродуктивни. .
Вилет неколку
пати неуспешно се обиде да го протурка законот низ британскиот парламент, но
прашањето повторно стана актуелно во Првата светска војна. Поради недостигот на
јаглен и други извори на енергија, неопходно беше да се заштеди што е можно
повеќе на електрична енергија. Така, во 1916 година, Германија беше првата
земја што воведе летно сметање на времето.
Во текот на
следните неколку недели, Велика Британија, Франција, Италија, Русија и
Австралија го направија истото. Првата промена САД ја направија во 1918 година,
но само неколку години подоцна Американците решија да престанат да применуваат
таква практика.
Ентузијазмот за
овие промени не траеше долго и Германија престана да го користи летното сметање
на времето во 1919 година, додека Велика Британија, Ирска и Франција
продолжија. Но, Французите беа многу поделени околу тоа, бидејќи особено на
населението од руралните области тоа воопшто не му се допаѓаше, додека за оваа
пресметка на времето беа големите градови.
За време на
Втората светска војна, оваа практика повторно ја зафати Европа.
Идејата
повторно се појави за време на нафтената криза во 1973 година, кога ОПЕК воведе
ембарго и цените на нафтата вртоглаво пораснаа и предизвикаа рецесија. Франција
прва се „врати“ на сезонското сметање на времето, во 1976 година. Летното
сметање на времето се користеше на наша почва за време на Кралството
Југославија.
Пресметувањето
на времето, како што го знаеме денес, е воведено во СФРЈ во 1983 година.
По завршувањето
на Втората светска војна, некои американски држави го напуштија летното сметање
на времето, првенствено поради поплаките на фармерите кои тврдеа дека таквиот
ритам не е поволен за земјоделството и сточарството. Некои земји во САД и денес
не го менуваат часовникот, како и Јапонија, Еквадор и земјите во тропската
зона.
Во Европа сите
земји го менуваат часовникот, освен Исланд.